En kısa gün aralıkta olduğu hâlde neden en soğuk ay ocak?
En soğuk günler neden ocakta?
Yılın en kısa günü 21 Aralık civarındadır. O gün Güneş, yıl içinde en kısa süre parlar. Yine de en soğuk günler çoğunlukla ancak ocakta gelir. Bu nasıl olur?
Kışın Güneş az parlar
Kışın Güneş ufkun üzerinde alçakta durur, eğik parlar ve günde yalnızca birkaç saat görünür. Bu yüzden toprak yazdakinden çok daha az ısı alır.
Isı gelir ve gider
Gündüz toprak Güneş’ten ısı alır, ama aynı zamanda gece gündüz durmadan ısı kaybeder: sıcak olan her şey ısı yayar, ne kadar sıcaksa o kadar çok. Giden ısı gelenden fazla olunca toprak soğur.
Yeryüzü büyük bir tencere gibidir
Toprak ve özellikle su çok ısı depolar ve onu yavaş verir; tıpkı ocağı kapattıktan sonra da uzun süre sıcak kalan bir tencere çorba gibi. Bu yüzden yeryüzü yavaş soğur ve yavaş ısınır. Deniz daha da çok ısı depolar, bu yüzden deniz kıyısında en soğuk günler çoğu kez ancak şubatta gelir.
En kısa günden sonra
21 Aralık’tan sonra toprak Güneş’ten her gün biraz daha fazla ısı alır. Ama yavaş soğur ve birkaç hafta daha aldığından fazlasını kaybeder. Bu yüzden soğumaya devam eder ve en soğuk günler ancak ocak ortasına doğru gelir.
Yazın da aynısı olur
En uzun gün 21 Haziran civarındadır, ama en sıcak günler genellikle temmuzda ve ağustos başında gelir. Çünkü en uzun günden sonra bir süre daha toprak kaybettiğinden fazla ısı alır.
Kendin kontrol et
Aynı şey tek bir gün içinde de olur. Yazın Güneş öğleden sonra saat bir civarında en yüksektedir, ama en sıcak saatler genellikle üç ile dört arasıdır, en soğuk an ise gün doğumundan hemen sonradır. Bir hava durumu uygulamasında saatlik sıcaklık grafiğine bak.
Peki en soğuk günler neden ocakta?
Havanın soğuyup soğumadığını, Güneş’in o anda ne kadar ısı verdiği değil, giden ısının gelenden fazla olup olmadığı belirler. Toprak yavaş soğur, bu yüzden en kısa günden sonra haftalarca aldığından fazlasını kaybeder. En soğuk günler bu yüzden ancak ocakta gelir.